Hoe maken wij integriteit meetbaar in de organisatie?

De gemeente heeft de plicht tot het voeren van een integriteitsbeleid. In artikel 125quater van de Ambtenarenwet is daarover het volgende opgenomen:

‘Het bevoegd gezag van ambtenaren die door of vanwege het rijk, de provincies, de gemeenten of de waterschappen zijn aangesteld,

a. voert een integriteitsbeleid dat is gericht op het bevorderen van goed ambtelijk handelen en dat in ieder geval aandacht besteedt aan het bevorderen van integriteitsbewustzijn en aan het voorkomen van misbruik van bevoegdheden, belangenverstrengeling en discriminatie

(…)’

De daadwerkelijke invulling en uitvoering, is een verantwoordelijkheid die ligt bij gemeenten zelf. Wij zien dan ook een grote verscheidenheid terugkomen in de verschillende interne regelingen, visies, werkvormen en dergelijke die gemeenten op dat gebied hanteren. Op zich is dat helemaal niet erg. Maar omdat gemeenten geen uniform beleid en eenduidige werkwijze voeren op dit gebied, roept dit bij veel gemeenten vragen op over de kwaliteit van hun integriteitsbeleid. Hoe weten wij als organisatie of wij het goed doen op dat gebied? Hebben wij het integriteitsbeleid op orde? Zijn onze regelingen nog wel up-to-date? Weten onze leidinggevenden het beleid handen en voeten te geven in de praktijk? Hoe kijken medewerkers hier tegenaan? In welke mate zijn zij op de hoogte? Voelen zij zich veilig om dilemma’s bespreekbaar te maken?

Om de kwaliteit van het integriteitsbeleid te toetsen en meetbaar te maken, hebben wij een tweetal onderzoeksmethoden ontwikkeld: een bottom-upbenadering met de inzet van de Integriteitsmeter (kwantitatief) en een top-downbenadering met de inzet van de audit Integriteitsbeleid (kwalitatief).

De Integriteitsmeter is een online enquêteonderzoek, dat enerzijds een beeld geeft van het aantal en de soort integriteitsschendingen die de medewerkers waarnemen binnen de organisatie en anderzijds een indicatie van de daadwerkelijke implementatie van beleidsmaatregelen. Ook gaat het meetinstrument in op aspecten als stijl van leidinggeven, voorbeeldgedrag, werksfeer en de handhaving van integriteitsbeleid binnen uw organisatie. Met deze methode verkrijgt u op een snelle manier toegang tot waardevolle managementinformatie over de cultuur met betrekking tot integriteit en aanwijzingen voor verdere beleidsontwikkeling.

De audit Integriteitsbeleid is een efficiënte analyse van de infrastructuur op het gebied van integriteit, het zogenaamde ‘papieren beleid’. Hiertoe worden alle relevante procedures en regelingen tegen het licht gehouden. Ook wordt een aantal interviews gehouden met kernspelers op het gebied van integriteit binnen de organisatie. Denk hierbij aan de integriteitscoördinator, de vertrouwenspersoon, leden van het bestuur, de directie en/of de ondernemingsraad. De audit biedt inzicht op welke punten de gemeente het integriteitsbeleid op orde heeft en waar nog eventuele verbeterpunten c.q. aandachtspunten liggen.

In beide gevallen ontvangt de gemeente een overzichtelijke rapportage met de resultaten uit het onderzoek.

Naast het feit dat de uitkomsten van beide instrumenten kunnen worden gebruikt om de kwaliteit van het integriteitsbeleid te toetsen en te verbeteren, kunnen de uitkomsten ook goed worden gebruikt als handvat voor leidinggevenden om integriteit en omgangsvormen bespreekbaar te maken met medewerkers. Onze ervaring leert dat veel leidinggevenden behoefte hebben aan dergelijke handvatten, om sturing en duiding te geven aan het onderwerp integriteit binnen hun eigen werkomgeving.

Meer weten? Neem gerust contact met ons op.

Deze blog is geschreven door Elisabeth Huige.

Laat een reactie achter